HAÇİN-SAİMBEYLİ AĞIDI

05 Ocak 2011 – 22:04 -

HAÇİN-SAİMBEYLİ AĞIDI

Adana’nın doğusunda bulunan Haçin(Saimbeyli ilçesi) o yıllarda nüfusu  ikibinden fazla Türk ve Ermenilerden oluşan bir kasaba idi. Nüfusunun bir kısmı müslümandı. Fakat çoğunluğu Ermenilerden oluşmaktaydı.Bu kasabada   yüzyıllar boyunca Türk ve Ermeniler dostça yaşamışlar, birbirleriyle ticaret yaparak her konuda birlik içinde olmuşlardı. Fakat ilerleyen yıllarda burada yaşayan ermenilerde, osmanlı imparatorluğunun öteki bölgelerinde yaşayan ermeniler gibi isyan etmek için harekete geçmişlerdi. Nitekim 1890 yılında Devlet görevlilerinin ,Haçindeki ermenilerin ayaklanma  amacıyla silahlandıklarının  tespit etmeleri üzerine  gereken tedbirler alınmış ve  çıkabilecek olaylar önlemişse de, Ermeniler bu faaliyetlerine gizlice devam etmişlerdi. Bunun sonunda Haçin de 1892-1895-1901-1904-1909 yıllarında ayaklanma düzeyine varan olaylar meydana gelmişti. Bu arada orta toros geçitlerini ele geçirerek, büyük devlet konumuna gelmek amacıyla hareket eden Fransa bu emelini  gerçekleştirmek arzusuyla yola çıkmış ve Haçin ermenilerini unutmayarak bunlarıda kendi çıkarları için kışkırtmıştı. Fransa, Haçin ermenilerinden ekonomik açıdan güçlenmelerini ve bu vesile ile Türklerin ellerindeki topraklarını satın alıp geniş araziler ele geçirerek büyük çiftlikler kurmalarını istemişti. Bu düşünce ile hareket eden Haçin ermenileri  yukarı çukurovadaki (feke-haçin-mağara) toprakların büyük bir kısmını ele geçirerek  çiftlikler kurmuşlardı. Ermenilerin asıl amaçları Haçinde özerk bir idare kurmaktı. Bu gaye ile hareket edip avrupa kamuoyuna davalarını anlatarak destek sağlamışlardı. Özellikle bu desteği Fransadan bulmuşlardı. Çünkü Fransa ileride çukurova bölgesine yerleşmeyi planlıyordu. Bu maksatla Fransanın eline fırsat geçmiş ve kendi politikası doğrultusunda ermenileri kullanarak, hedefine ulaşmak istemekteydi. Bu amaçla Haçinde bir cemiyet kurmuşlardı. Bu cemiyet çalışmalara başlamış ve bu çalışmalarında yurt dışından çok sayıda silah ve cephane getirtmişti .Yapılan bu hazırlıklardan sonra, 17 nisan 1909 günü Haçinde olaylar çıktı.Ermeniler ilçenin giriş ve çıkışlarını tutarak eyleme başlamışlardı.Sonuçta Haçinde ermeniler, Türklere karşı büyük bir saldırıya geçerek  kanlı olayların çıkmasına sebep olmuşlardı. Olaylarda yüzlerce Türk şehit edildi. Olaylara şahit olanlar Haçin katliamını dile getiren ve yöredeki halk arasında bugün de söylenen bu ağıtı dile getirerek o günleri unutmamışlardır.Olaylarda şehit olanları rahmetle anıyoruz.

Haçin  ağıdı;

Bugün bizi kesecekler
Çengellere asacaklar
Ayan olsun Doğan beye
Urumluyu basacaklar

Uyu Osman oğlum uyu
Haçin oldu kanlı kuyu
Hücum ettik alamadık
Soyka kalsın Sultan Suyu

Mürsel Efendi’nin kızı
Haktan kara inmiş yüzü
Ara kurşunu mu değdi
Anan kadan alsın kuzu

Mert Genco’yu yüzüyorlar
Hep etleri oda oda
Başkatibi öldürdüler
Değnekle döve döve

Yaşa Doğan Bey’im yaşa
Şanın gitti baştan başta
Kaytancı Hüseyin Efendi
Sarığın sallatmış taşa

Başucunda geziyorlar
İfadeler yazıyorlar
Ayan olsun Doğan Beye
Memurları yüzüyorlar

Bebek pişmiş ye diyorlar
Et yapışmış gömleğine
Kıyma Aram Çavuş kıyma
Yavrucaklar ölüyorlar

Mahşer kazanı kurmuşlar
Bebekleri kaynatırlar
Gün görmedik hanımları
Süngü ile oynatırlar

Kaytancı Hüseyin Efendi:Haçin tapu memuru
Mürsel Efendi:Haçinde yaşayan Türklerden (şehit  edilmiştir)
Mert Genco     :Haçin’de görev yapan Jandarma Askeri
Aram Çavuş   :Haçin olaylarında en büyük katliamı yapan bir ermeni

(Kaynak; Kültür Bakanlığı -Cenupta Türkmen Oymakları II )


Kategori Ağıtlar ve Şiirler | Yorum yok »

Post a Comment